Mentzen z mocnymi słowami w kierunku Nawrockiego. Niebywałe co mu zarzuca
Sławomir Mentzen ponaglił prezydenta Karola Nawrockiego w sprawie Orderu Orła Białego przyznanego Wołodymyrowi Zełenskiemu.
Lider Konfederacji uważa, że skoro padła publiczna zapowiedź odebrania odznaczenia, powinna ona zostać szybko zrealizowana.
W jego ocenie zwlekanie z decyzją szkodzi powadze państwa i osłabia autorytet urzędu prezydenta.
Sprawa dotyczy jednego z najbardziej drażliwych tematów w relacjach polsko-ukraińskich.
W tle znajduje się decyzja władz Ukrainy o nadaniu jednej z jednostek wojskowych imienia „Bohaterów UPA”.
Temat Orderu Orła Białego dla Wołodymyra Zełenskiego wrócił do debaty publicznej po deklaracji Karola Nawrockiego.
Prezydent zapowiedział, że chce odebrać ukraińskiemu przywódcy najwyższe polskie odznaczenie państwowe.
Taka zapowiedź natychmiast wywołała polityczne komentarze.
Nie chodzi bowiem tylko o sam order.
Chodzi również o pamięć historyczną, relacje z Kijowem i sposób, w jaki Polska reaguje na decyzje dotyczące UPA.
Powodem stanowiska Karola Nawrockiego była decyzja Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu jednej z jednostek ukraińskiej armii imienia „Bohaterów UPA”.
W Polsce taki krok został odebrany przez część opinii publicznej jako wyjątkowo bolesny i kontrowersyjny.
Ukraińska Powstańcza Armia w polskiej pamięci zbiorowej wiąże się przede wszystkim ze zbrodniami popełnionymi na polskiej ludności cywilnej w czasie II wojny światowej.
Dlatego każda próba honorowania tej formacji wywołuje w Polsce silne emocje.
Według sondażu przeprowadzonego dla Onetu dwie trzecie Polaków uważa, że decyzja prezydenta Ukrainy negatywnie wpłynęła na ich postrzeganie stosunków polsko-ukraińskich.
To pokazuje, że sprawa nie jest wyłącznie tematem dla polityków.
Dotyka także nastrojów społecznych i emocji wielu rodzin, dla których pamięć o Wołyniu pozostaje bardzo żywa.
Relacje Polski i Ukrainy od początku rosyjskiej agresji miały ogromne znaczenie strategiczne.
Warszawa wspierała Kijów politycznie, wojskowo i humanitarnie.
Jednocześnie spory historyczne nigdy całkowicie nie zniknęły.
Decyzja dotycząca „Bohaterów UPA” sprawiła, że powróciły z wyjątkową siłą.
Do sprawy odniósł się teraz Sławomir Mentzen.
Lider Konfederacji zwrócił uwagę, że od zapowiedzi Karola Nawrockiego minęły już blisko trzy tygodnie.
Mimo to prezydent nie podjął jeszcze ostatecznej decyzji w sprawie orderu dla Wołodymyra Zełenskiego.
Mentzen uznał taką sytuację za niezrozumiałą.
Jego zdaniem jeśli prezydent publicznie zapowiada odebranie odznaczenia, powinien konsekwentnie doprowadzić sprawę do końca.
Polityk przekonywał, że w sprawach tej rangi nie powinno się składać deklaracji bez dalszych działań.
Według niego państwo nie może wysyłać sygnałów, których później nie realizuje.
Mentzen stwierdził w nagraniu opublikowanym na platformie X, że nie rozumie obecnej sytuacji.
Podkreślił, że jeśli ktoś zapowiedział odebranie orderu, to powinien go odebrać.
W przeciwnym razie, jak mówił, źle wygląda zarówno polskie państwo, jak i polski prezydent.
Lider Konfederacji dodał, że nie stawia się gróźb, których nie jest się w stanie spełnić.
To mocna wypowiedź wymierzona bezpośrednio w Karola Nawrockiego.
Mentzen nie skupił się przy tym na podważaniu samego powodu zapowiedzi prezydenta.
Nie kwestionował tego, że decyzja Zełenskiego w sprawie UPA wywołała w Polsce oburzenie.
Jego główny zarzut dotyczył braku konsekwencji po stronie Pałacu Prezydenckiego.
W ocenie lidera Konfederacji problemem jest rozdźwięk między ostrą deklaracją a brakiem finalnej decyzji.
To właśnie ten element ma, według niego, uderzać w wiarygodność państwa.
Sprawa jest szczególnie wrażliwa, ponieważ dotyczy najwyższego polskiego odznaczenia.
Order Orła Białego ma wyjątkowe znaczenie symboliczne.
Jest przyznawany osobom szczególnie zasłużonym dla Rzeczypospolitej i relacji międzynarodowych.
Odebranie takiego wyróżnienia byłoby więc gestem bardzo mocnym.
Miałoby nie tylko wymiar prawny, ale przede wszystkim polityczny i dyplomatyczny.
Właśnie dlatego decyzja Karola Nawrockiego może mieć poważne konsekwencje dla relacji Warszawy z Kijowem.
Z jednej strony Polska chce utrzymywać wsparcie dla Ukrainy w obliczu rosyjskiej agresji.
Z drugiej strony coraz mocniej wybrzmiewa oczekiwanie, że Kijów będzie respektował polską pamięć historyczną.
W tym napięciu sprawa Orderu Orła Białego stała się symbolem szerszego problemu.
Kontrowersje wokół decyzji Zełenskiego wynikają z historycznej roli Ukraińskiej Powstańczej Armii.
UPA była organizacją zbrojną działającą w czasie II wojny światowej.
W polskiej debacie publicznej jest określana przede wszystkim jako formacja odpowiedzialna za zbrodnie na polskiej ludności cywilnej.
Najbardziej bolesnym symbolem tych zbrodni pozostaje rzeź wołyńska.
Była to masowa zbrodnia dokonana na Polakach na Kresach Wschodnich.
W latach 1943–1945 ukraińscy nacjonaliści zamordowali około 100 tysięcy obywateli polskich.
Ofiarami byli mężczyźni, kobiety, dzieci i osoby starsze.
Dlatego w Polsce każda decyzja dotycząca gloryfikowania UPA wywołuje ogromne emocje.
Dla wielu rodzin nie jest to abstrakcyjny spór historyków.
To pamięć o bliskich, którzy zginęli w brutalnych okolicznościach.
Nadanie jednostce wojskowej imienia „Bohaterów UPA” zostało więc odebrane jako gest uderzający w polską wrażliwość.
Dla władz Ukrainy mogło to być elementem budowania własnej narracji historycznej i wojskowej.
Dla wielu Polaków oznaczało jednak uhonorowanie formacji kojarzonej z ludobójstwem.
To właśnie ta różnica w spojrzeniu na historię od lat obciąża relacje między oboma narodami.
Karol Nawrocki, zapowiadając odebranie orderu Zełenskiemu, postawił sprawę bardzo ostro.
Teraz Sławomir Mentzen domaga się, aby za tą zapowiedzią poszła konkretna decyzja.
Według niego dalsze odwlekanie sprawy może wyglądać jak brak zdecydowania.
Może też dawać sygnał, że polskie państwo używa mocnych słów, ale nie potrafi przejść do czynów.
Dla Konfederacji temat ten ma również znaczenie polityczne.
Ugrupowanie od dawna podkreśla konieczność twardszego stanowiska wobec Ukrainy w sprawach historycznych.
Mentzen wykorzystuje więc obecną sytuację, aby wywrzeć presję na prezydenta.
Pokazuje, że sama deklaracja nie wystarczy, jeśli nie zostanie potwierdzona decyzją.
Pałac Prezydencki stoi teraz przed trudnym wyborem.
Jeżeli Karol Nawrocki zdecyduje się odebrać order Zełenskiemu, będzie to jeden z najmocniejszych gestów wobec Ukrainy w ostatnich latach.
Jeżeli natomiast nie podejmie decyzji, narazi się na zarzuty o brak konsekwencji.
Sprawa jest więc politycznie ryzykowna niezależnie od finału.
Może wpłynąć na relacje z Kijowem, ale także na krajową debatę o wiarygodności prezydenta.
Mentzen jasno wskazuje, że oczekuje rozstrzygnięcia.
Jego zdaniem po tak mocnej zapowiedzi nie ma już miejsca na dalsze przeciąganie sprawy.
W ten sposób lider Konfederacji przenosi presję bezpośrednio na Karola Nawrockiego.
Teraz to prezydent będzie musiał zdecydować, czy i kiedy przejść od słów do czynów.